معرفی پروژه «دیاری‌نو، شهری برای رویاهای کودکی»

پروژه «دیاری‌نو، شهری برای رویاهای کودکی» تلاشی است برای خلق و توسعه شهرهایی که کودکان در آن شهروند درجه یک شناخته شده و حقوق شهروندی آنان محقق می‌شود. پروژه دیاری‌نو با رویکرد ارتقا کیفیت زندگی کودکان در شهر و در نهایت تحقق شاخص‌های جهانی دوستدار کودک (توسعه یافته در سازمان‌های بین‌المللی چون یونیسف و یونسکو) طراحی و اجرا شده است.

پروژه دیاری‌نو تلاشی است برای تغییر و توسعه ذهنیت عموم جامعه در جهت حمایت از کودکان و دوران کودکی که با همکاری گروهی متشکل از موسسه هم‌نوا، مدیران بخش‌های دولتی و شهری، انجمن‌ها و نهادهای مردمی و نیز عموم شهروندان شهرهای هدف‌گذاری شده خلق شده است و معتقد است تلاش و سرمایه‌گذاری برای ارتقای زندگی فرزندان این مرز و بوم زندگی تک‌تک مردم را بهتر، شادتر و بالنده‌تر خواهد کرد.

طرح‌هایی ساده برای اتفاقاتی بزرگ، موثر و دوست‌داشتنی

در پروژه «دیاری‌نو، شهری برای رویاهای کودکی» همه شهروندان همراه و مخاطب ما هستند. پدرها و مادرها و اعضای خانواده، مسئولان شهر، صاحبان مشاغل و صنایع، مدیران و سیاست‌گذاران، مربیان و آموزگاران، صاحبان کسب و کارهای حوزه کودک و خود کودکان دوست‌داشتنی شهر.

ما با تغییراتی هوشمندانه که خیلی هم سخت نیستند، ظرفیت‌های فعلی و کنونی شهر را به‌ کار می‌گیریم و با ذهنی خلاق و سرزنده که از خلاقیت و سرزندگی بچه‌ها الهام و انرژی می‌گیرد، ایده‌ها و طرح‌هایی نو برای دیاری کهن خلق می‌کنیم.

در «دیاری‌نو» کودکان «شهروندانی تمام‌عیار» هستند

وجوه تمایز پروژه «دیاری‌نو»

  • گستردگی عوامل کلیدی پروژه
  • چندوجهی و فراگیر بودن پروژه
  • نگاه استراتژیک و بلندمدت
  • خلق فضای مشارکت همه ذینفعان
  • طراحی و اجرا توسط تیم حرفه‌ای

 

“اهمیتی که مسئولان شهر به کودکان می‌دهند و برنامه‌هایی که برای آنان اجرا می‌کنند، بزرگترین، موثرترین و پایدارترین سرمایه‌گذاری در پروژه‌های شهری است.”  

اهداف استراتژيک پروژه «دیاری‌نو، شهری برای رویاهای کودکان»

  • توسعه شايستگي‌هاي والدين به منظور ايجاد فضايي اثربخش براي رشد کودکان
  • توسعه و توانمندسازي مراکز خدمت‌رسان جهت ارايه خدمات با کيفيت در زمينه رشد کودکان
  • توسعه سرمايه انساني آگاه و توانا به منظور ارايه خدمات اثربخش در زمينه رشد کودکان و والدين
  • حمايت از نهادهاي ذينفع به منظور نقش‌آفريني مؤثر در نظام رشد کودک
  • ارائه خدمات پشتيباني به منظور ايجاد ظرفيت لازم جهت اجراي پايدار و الهام‌بخش نظام رشد کودکان

 

 

عوامل کلیدی موفقیت پروژه «دیاری‌نو، شهری برای رویاهای کودکی»

عامل‌ کلیدی اول: ارتقا مراکز خدمت‌رسان

ارتقای کیفیت محیط‌هایی که کودکان در آن‌ها حضور دارند در راستای تسهیل توسعه کلیت جامعه نقش اساسی ایفا می‌کند. با توجه به انجام ارزیابی‌های پایه در زمینه سنجش کیفیت مراکز مهدکودک و پیش‌دبستانی در شهر رفسنجان در این مرحله فرصت بی‌نظیری جهت ارتقای کیفیت مراکز ارزیابی شده و توسعه انجام فعالیت‌هایی که موجب رشد و توسعه مراکز شود در این شهر وجود دارد. ارزیابی شایستگی‌های کلیدی مربیان کودک و بهبود کیفیت مربی‌گری در این شایستگی‌ها یکی از اقدامات کلیدی در ارتقای کیفیت مراکز کودک است.

ذیل این عامل کلیدی ارزیابی مراکز آموزشی کودکان و مراکز بهداشت و کودکان تحت پوشش آنها صورت می‌پذیرد تا بر اساس این ارزیابی‌ها خدمات مداخله‌ای با هدف ارتقای کیفیت طراحی و اجرا ‌گردد.

در راستای عملیاتی شدن اقدام‌های مربوط به این عامل ارزیابان مراکز آموزشی و غیر آموزشی تربیت شده و به فعالیت تحت نظارت مداوم مجریان پروژه مشغول خواهند شد. این‌گونه فعالیت‌ها علاوه بر ایجاد مشاغل جدید در شهر و در واقع نشان دادن مسیرهای شغلی جدید سبب بالفعل شدن توانمندی‌های بالقوه بومیان منطقه و در نتیجه توسعه مراکز خدمت‎ رسان خواهد شد.

عامل‌ کلیدی دوم: بهبود محیط خانه و خانواده

با توجه به اثرات ماندگار تعاملات اعضای خانواده و به‌خصوص والدین در رشد و نمو کودکان، عامل کلیدی دوم  بر بهبود محیط خانه و خانواده تمرکز خواهد داشت. در ضمن با توجه به اهمیت بنیادین 2000 روز اول کودکی، موضوع دلبستگی ایمن و شناخت احساسات و نیازهای کودک اهمیت بالایی دارد. همچنین در راستای بهبود محیط یادگیری خانه که اولین و موثرترین محیطی است که کودکان از بدو تولد در آن رشد می‌یابند ارزیابی محیط یادگیری خانه و بهبود آن انجام می‌گیرد.

ذیل این عامل به آموزش و توانمندسازی منابع انسانی آموزش والدین و ارزیابی و بهبود کیفیت خانه پرداخته شود. به همین جهت ارزیابان محیط یادگیری خانه تربیت شده و به فعالیت تحت نظارت مداوم مجریان پروژه مشغول خواهند شد. ضمنا با تربیت تسهیلگران بومی گروه بازی، مادر و کودک و دوره‌های والدینی در راستای ارائه خدمات مرتبط با کودکان و والدین در منطقه در زمینه رشد شخصی و اجتماعی بومیان منطقه تاثیر بسزایی داشته و موجبات پایداری ارائه خدمات را فراهم می‌آورد.

عامل‌ کلیدی سوم: ارتقای شاخص‌های کالبدی شهر دوستدار کودک، حمایت از  سازمانها  و افزایش آگاهی عمومی

ذیل عامل کلیدی سوم پروژه که با عنوان هم ­افزایی بین‌نهادی و بهبود شاخص کودک پسندی محیط‌های شهری ذکر شده است به تسهیلگری بین سازمان‌های سیاستگذار و اجرایی در ایجاد و تسریع فعالیت‌هایی پرداخته می‌شود که اثرات آنها به‌نوعی با کودکان در ارتباط است. سازمان‌هایی چون فرمانداری، شهرداری، آموزش و پرورش، ارشاد و فرهنگ اسلامی و دیگر سازمان‌های دولتی و خصوصی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با مسائل مربوط به کودکان در ارتباط هستند همواره از زیرساخت‌ها و پتانسیل‌هایی برخوردارند که با بهره‌برداری بهینه از آنها می‌توان تاثیرات پایداری در کیفیت زندگی افراد جامعه به‌خصوص کودکان ایجاد کرد. در راستای تحقق اهداف این عامل کلیدی ابتدایی‌ترین قدم تولید سند ظرفیت‌سنجی سازمان‌هایی است که در منطقه فعالیت می‌کنند. از آنجا که این سند مبنای هرگونه طرح پیشنهادی در راستای مشارکت سازمان‌ها در تحقق هدف طرح و همچنین توانمندسازی منابع انسانی شاغل در آنها خواهد بود در طی دوران اجرای طرح کارگاه‌هایی با حضور سازمان‌های مختلف در راستای آموزش و مشاوره آنان برگزار خواهد شد.

رشد كودک مستلزم حضور در محیط‌های اجتماعی است كه شامل كودكستان، مدرسه، محله و به‌طورکلی فضاهای عمومی شهر است. نحوه ارتباط كودک با محیط و ارتقا گستره توانایی‌های او در این دوره، لزوم توجه به نیازهای کودک در محیط شهری و مناسب‌سازی محیط برای او را ایجاب می‌نماید. در بخشی از اقدامات انجام گرفته در این عامل،  به ارزیابی وضعیت شاخص‌های کالبدی شهری،  طراحی و تدوین طرح‌های بهبود شاخص‌ها و اجرای آنها پرداخته می‌شود. یکی از مهمترین ویژگی‌های طراحی و روش اجرای این گونه اقدام‌ها جلب حداکثری مشارکت کودکان است.

پایداری ارائه خدمات کارآمد در حوزه کودکان در شهر مستلزم ایجاد تغییر نگرش در کنار کسب مهارت‌های لازم است. اولین مرحله در جهت ایجاد بینش جدید و تغیر نگرش ماندگار در افراد، افزایش آگاهی عمومی شهروندان است. در این زمینه اقداماتی چون برندینگ شهری و استفاده از ظرفیت نخبگان شهر می‌تواند بسیار موثر واقع شود. فراهم کردن فرصتی جهت کسب تجربه‌های متفاوت در شهر موجبات آگاهی بخشی را به‌بهترین نحو فراهم می‌کند. هدف از معرفی شهر دوستدار کودک جلب توجه مدیران، صاحب‌نظران و شهروندان به چنین رویکردهایی بوده تا از این طریق بودجه‌های ملی و استانی برای بهبود فضای شهری جذب شود.

عامل‌‌های پشتیبان پروژه

عامل پشتیبان اول در راستای انتقال و استقرار دانش، ترویج رویکرد و انتشار دستاوردها است که با هدف تعمیم و استفاده از نتایج با دیدی کل‌نگر طراحی شده و اجرا خواهد شد. تمامی فعالیت‌های مربوط به مطالعات اولیه پروژه، انجام ارزیابی‌های اثربخشی اقدام‌ها، آگاهی‌رسانی و انتشار دستاوردها، گزارش‌های مفصل سه‌ماهه و شش‌ماهه پروژه و همچنین آموزش و همکاری با نیروهای بومی ذیل اقدام‌های این عامل کلیدی قرار دارند.

عامل پشتیبان دوم نیز در راستای مدیریت بهینه پروژه طراحی شده است. تمامی اقدام‌های مربوط به ایجاد شرایط مساعد جهت فعالیت کارکنان پروژه، تهیه تجهیزات مورد نیاز، تشکیل جلسات کمیته راهبری پروژه و همچنین ایجاد هماهنگی بین ذینفعان و در نهایت مدیریت دفتر پروژه ذیل این عامل قرار دارند.

دستاوردهای پروژه «زرند؛ دیاری‌نو، شهری برای رویاهای کودکان» بر اساس عامل‌های کلیدی موفقیت

تقویت عدالت آموزشی

شهر زرند کرمان اولین شهری است که پروژه دیاری‌نو به مدت چهار سال و به‌عنوان پایلوت در آن اجرا شده است. شهری که حالا نه تنها کودکان در آن مهم هستند، بلکه همه شهر دست در دست هم برای بالارفتن کیفیت زندگی تلاش می‌کنند. اکنون شهر، خود به استقبال رویدادهای انسان‌آفرین می‌رود. در ادامه دستاوردهای اجرای پروژه در شهر زرند به تفکیک عوامل کلیدی پروژه ذکر شده اند. قابل ذکر است این عوامل کلیدی به دلیل پایلوت بودن پروژه در ادامه و در توسعه پروژه دیاری‌نو تغییراتی کرده اند.

عامل کلیدی اول: توان‌افزایی والدین

عامل کلیدی اول، ناظر به توان‌افزایی والدین بوده و از اجرای این عامل طی چهار سال گذشته، دستاوردهای ذیل حاصل شده است؛ که فهرست‌وار ارائه می‌گردند:

  • ارائه خدمات به 7000 خانواده و توان‌مندسازی 1500 والد
  • ارزیابی و بهبود محیط یادگیری 226 خانه در شهر زرند
  • برگزاری 100 کارگاه و دوره والدین
  • توزیع 40000 کتاب و نشریه
  • برگزاری 42 سمینار افزایش آگاهی والدین
  • برگزاری 14 رخداد بزرگ شهری
  • مشارکت والدین در 10 مورد ازطراحی‌های شهری

 

عامل دوم: ارتقای کیفیت مراکز خدمت‌رسان کودک

عامل کلیدی دوم، ناظر به ارتقای کیفیت مراکز خدمت‌رسان کودک بوده و از اجرای این عامل طی چهار سال گذشته، دستاوردهای ذیل حاصل شده است:

  • ارزیابی و بهبود کیفیت مراکز کودک با 6/1 ارتقای شاخص اکرز
  • ارائه خدمات جدید توسط مراکز
  • افزایش جایگاه کودکان پیش از دبستان (افزایش نرخ پوشش نزدیک 100 درصدی پیش دبستانی1)

عامل سوم: توسعه سرمایه انسانی

عامل کلیدی سوم، ناظر به توسعه سرمایه انسانی بوده و از اجرای این عامل طی چهار سال گذشته، دستاوردهای ذیل حاصل شده است:

  • برگزاری بیش از 17000 نفر ساعت دوره آموزشی برای منابع انسانی موجود در شهر
  • تربیت 120 مربی با شایستگی کلیدی پایه
  • توان‌مندسازی 40 نفر از مدیران مراکز خدمت‌رسان
  • تربیت 30 تسهیلگر گروه‌بازی جهت ارائه خدمت نوآورانه خانه شکوفا
  • تربیت 30 مربی کودک حرفه‌ای
  • تربیت 8 تسهیلگر دوره والدگری

عامل چهارم: پشتيبانی از نهادهای ذی‌نفع

عامل کلیدی چهارم، ناظر به پشتیبانی از نهادهای ذی‌نفع است. از اجرای این عامل طی چهار سال گذشته و دستاوردهای ذیل حاصل شده است:

  • ایجاد فضاهای دوست‌دارکودک
  • توان‌افزایی 127 کارشناس از 20 سازمان زرند در حوزه اهمیت کودکی و برنامه‌های عملیاتی
  • انعقاد تفاهم نامه‌های عملیاتی همکاری بین نهادی
  • راه‌اندازی فضاهای فرهنگی
  • طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی و بازی با هم‌افزایی سازمان‌ها

عامل پنجم: پشتيباني از توسعه پايدار و الهام‌بخش نظام رشد کودک

عامل کلیدی پنجم، ناظر به پشتیبانی از توسعه پایدار و الهام‌بخش نظام رشد کودک بوده و از اجرای این عامل طی چهار سال گذشته، دستاوردهای ذیل حاصل شده است:

  • زمینه‌سازی برای شکل‌گیری سازمان مردم‌نهاد در شهر زرند
  • تشکیل کمیته شهری برای کودکان به ریاست فرمانداری
  • امضای بیانیه حقوق کودک توسط 53 مسئول شهری و استانی
  • ایجاد زیرساخت‌های پژوهشی
  • ایجاد مشاغل حوزه کودکی
  • تولید ساختار و مدیریت دانش پروژه برای توسعه در شهرهای دیگر

برای اینکه  به شهرهای دیاری‌نو بپیوندید، می‌توانید با ما ارتباط برقرار کرده و درخواست خود را به گوش ما برسانید تا با برگزاری جلسه حضوری ابعاد پروژه به صورت شفاف ارائه ‌شده و در نهایت پس از موافقت دو طرف، پروژه «دیاری‌نو، شهری برای رویاهای کودکی» در شهر شما اجرا و شاخص‌های شهر دوستدار کودک یونیسف نیز تحقق یابد.