حقوق کودک

حقوق کودک - سیاست‌هایی در جهت ایجاد شهر دوستدار کودک - شهر دوستدار کودک

حقوق کودک

شهر دوستدار کودک : یک چارچوب حاکمیتی برای ایجاد شهرها

 

 مسئولان محلی در همه کشورهای دنیا باید اطمینان حاصل کنند که همه جنبه‌های حقوقی و ساختارهای سیاسی تحت نظارتشان از حقوق کودک حمایت می‌کند. توانایی تأثیرگذاری بر ساختارهای قانونی و سیاسی به میزان خودمختاری دولت‌های محلی در یک حوزه سیاسی بستگی دارد. برای مثال یک دولت محلی ممکن است در حوزه آموزش خودمختار باشد ولی نه در بخش بهداشت؛ یا در حوزه‌های آموزش دبستانی خودمختار باشد ولی مدارس راهنمایی خارج از کنترل آن باشد.

در مناطقی که کنترل مستقیمی روی ساختارهای قانونی و سیاسی وجود ندارد، دولت‌های محلی هنوز هم می‌توانند تا حدودی در اجرای قوانین و سیاست‌ها موجود از خود انعطاف نشان دهند. در برخی موارد که دولت در اجرای قوانین و سیاست‌ها نقش ندارد هم می‌توان تأثیر قوانین و سیاست‌ها روی حقوق کودک را به صورت محلی و با استفاده از شواهد حقوقی به نمایندگی از کودکان در سطح ملی و محلی بررسی کرد.

 

حقوق کودک - سیاست‌هایی در جهت ایجاد شهر دوستدار کودک
حقوق کودک – سیاست‌هایی در جهت ایجاد شهر دوستدار کودک

تأثیر قوانین و سیاست‌ها بر کودکان باید پیش و پس از اجرای آنها مورد بررسی قرار گیرد تا منافع کودکان به بهترین نحو و آن‌طور که کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل انتظار دارد برآورده شود. همچنین علاوه بر دولت، متخصصین و حتی کودکان و جوانان نیز باید دست اندرکار این موضوع باشند.

 

قوانین حمایت از کودکان در کشور‌های مختلف

فنلاند

لایحه عدالت ملی فنلاند بر اهمیت تجربیات کودکان و ارائه تعاریف تبعیض به عنوان نقطه آغازی برای جلوگیری از تبعیض تأکید دارد. در این راستا فهرست‌هایی برای بازبینی در اختیار شهرداری‌هایی گذاشته می‌شود که می‌خواهند شهر یا جامعه‌ای دوستدار کودکان داشته باشند؛ در این فهرست‌ها حوزه‌های مختلف تبعیض نظیر سن، نژاد، ملیت، زبان، رنگ پوست، عقاید مذهبی، اعتقادات، نقطه نظرات سیاسی، میزان ثروت، سلامتی، ناتوانی و محل زندگی باید مورد بررسی قرار گیرد.

اندونزی

اندونزی مصوبات کنوانسیون حقوق کودک (CRC) سازمان ملل را در سال ۱۹۹۰ همزمان با حکم ریاست جمهوری این کشور به تصویب رساند و از سال ۲۰۰۲ میلادی سه لایحه حمایت از کودکان را پذیرفته است. این سه لایحه شامل لایحه شماره ۳۵ در سال ۲۰۱۴ نیز می‌شود که توسعه شهرهای دوستدار کودکان را اجباری کرده است. این لایحه، شهر یا منطقه دوستدار کودک را یکی از سیستم‌های توسعه حقوق کودک تعریف می‌کند که تعهد و استفاده از منابع را از طریق سیاست‌ها، برنامه‌ها و فعالیت‌ها یکپارچه کرده تا حقوق کودک به بهترین نحو رعایت شده و از آنها حمایت شود.

ژاپن

فرمان کاوازاکی در مورد حقوق کودک که در سال ۲۰۰۰ میلادی در نشست شهرداری کاوازاکی به تصویب رسید حقوق کودک را به صورت قانوی درآورده است. هفت مورد از حقوق کودک در این فرمان ذکر شده است که شامل این موارد می‌شود: حق داشتن زندگی بدون اضطراب؛ حق مشارکت کودکان در اجتماع؛ لزوم مشارکت والدین، مدارس و مسؤولین سازمان‌هایی که با کودکان سروکار دارند برای اجرای بهتر این حقوق. طی بازه‌ای دوساله، این فرمان در ۲۰۰ جلسه مورد بررسی قرار گرفت و شهروندان و کودکان نظرات خود را در مورد آن بیان کردند.

نپال

لایحه حکومتی محلی (LGA) به وضوح بیان داشته که عملکرد دولت محلی در این کشور باید به گونه‌ای باشد که همه ولایات در این کشور دوستدار کودک شوند، انجمن‌های کودکان بسیج شده و تقویت شوند، پارک‌های کودکان ایجاد شوند و از مشارکت کودکان در برنامه‌ریزی‌های محلی و اجرای آنها اطمینان حاصل شود؛ برای مثال مشکلات حقوقی کودکان نظیر ازدواج کودکان با مشارکت آنها برطرف شود. وزارت امور فدرال و توسعه محلی نیز در حال توسعه قوانینی برای دولت محلی است تا آن را هر چه بیشتر دوستدار کودکان کند.

جمهوری کره

شهرداری‌های جمهوری کره که به مشارکت در برنامه توسعه شهرهای دوستدار کودک علاقه‌مند هستند باید قوانین شهری را تصویب کنند که ساختار فعالیت‌های شهرداری‌ها را مشخص کرده و برنامه تخصیص بودجه را به درستی اجرا کند.

 

شهر دوستدار کودک محیطی امن برای کودکان

 

حقوق کودک - سیاست‌هایی در جهت ایجاد شهر دوستدار کودک - شهر دوستدار کودک
حقوق کودک – سیاست‌هایی در جهت ایجاد شهر دوستدار کودک – شهر دوستدار کودک

 

شهرهای دوستدار کودک، امنیت کودکان را در اولویت قرار داده و بر این باور‌اند که همه شهروندان باید به خدمات و موقعیت‌های موجود در شهر بدون توجه به جنسیت، توانایی، ریشه‌های قومی، و دیگر شاخص‌های جمعیت‌شناسی دسترسی داشته باشند. این خط مشی موجب ایجاد محیطی ایمن و عدالت‌محور برای شهروندان می‌شود. چنین سیاستی همچنین استانداردهای احترام متقابل را نیز در بین شهروندان بالا برده و در نتیجه عدالت به اصلی جدایی‌ناپذیر در نسل‌های کنونی و نسل‌های آینده تبدیل خواهد شد.

شهرهای دوستدار کودک از کودکان در برابر خشونت، بهره‌کشی و سوء استفاده محافظت می‌کنند. این موضوع می‌تواند در درازمدت هم در زندگی شهروندان اثرگذار باشد چرا که حمایت قانون محلی از آنها می‌تواند موجب افزایش گرایش به قانون‌مداری در شهروندان نیز شود.

 

شهر دوستدار کودک یونیسف

 

حقوق کودک - شهر دوستدار کودک یونیسف
حقوق کودک – شهر دوستدار کودک یونیسف

 

شهر دوستدار کودک (CFC) به شهر، شهرک، جامعه یا هر سیستم اداره محلی اطلاق می‌شود که خواهان بهبود زندگی کودکانی است که در حوزه دادرسی آن زندگی می‌کند. برای تحقق این موضوع، باید قوانین کودکان که در کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل به تصویب رسیده اجرایی شود.

شهر دوستدار کودک در عمل به شهر، شهرک یا جامعه‌ای اطلاق می‌شود که خواسته‌ها، نیازها، اولویت‌ها و حقوق کودک بخشی اساسی از سیاست‌های عمومی، برنامه‌ها و تصمیمات گرفته شده در این مناطق هستند.

به بیان واضح‌تر، شهر دوستدار کودک، شهر، شهرک یا جامعه‌ای است که دارای چنین شرایطی برای کودکان باشد:

  • از کودکان در برابر بهره‌کشی، خشونت و سوء استفاده محافظت کند.
  • شروع زندگی کودکان در آن مساعد و شرایط رشد و نمو آنها مناسب باشد.
  • کودکان به خدمات اجتماعی باکیفیت دسترسی داشته باشند.
  • کودکان تحصیلاتی باکیفیت و فراگیر داشته باشند و مهارت‌‌های آنها تقویت شود.
  • کودکان بتوانند نظرات خود را بیان کنند و بر تصمیماتی که بر آنها تأثیرگذار است اثر بگذارند.
  • کودکان باید بتوانند در زندگی خانوادگی، فرهنگی، شهری و اجتماعی مشارکت داشته باشد.
  • کودکان باید در محیطی امن و سالم زندگی کنند و به فضاهای سبز دسترسی داشته باشند.
  • باید بتوانند با دوستان خود ملاقات کنند و مکان‌هایی برای بازی و گذران اوقات داشته باشند.
  • کودکان باید بدون توجه به ریشه‌های قومی و مذهبی، درآمد خانوادگی، جنسیت و توانایی‌هایی جسمانی شانس مساوی برای زندگی داشته باشند.

در حالی که مسؤولیت اصلی اطمینان از رعایت حقوق کودک با دولت است ولی نهادهای دیگری نیز در این موضوع دخیل‌اند. نهادهایی مانند سازمان‌ها و جوامع شهری، بخش‌های خصوصی، سازمان‌های آکادمیک، رسانه‌ها و همچنین خود کودکان نیز نقش پررنگی در توسعه شهرهای دوستدار کودک ایفا می‌کنند.

 

شهر یادگیرنده یونسکو

شبکه جهانی شهرهای یادگیرنده یونسکو (GLNC) یک شبکه جهانی مبتنی بر سیاست‌گذاری بین‌المللی است که هدفش ایجاد انگیزه، یادگیری و فعالیت‌های عملی است. همه شهرهای یادگیرنده در همه سطوح توسعه می‌توانند تا حدود زیادی از اشتراک ایده‌ها با شهرهای دیگر بهره‌مند شوند، چرا که راه‌حل مشکلاتی که در یک شهر یادگیرنده پیش می‌آید ممکن است قبل از آن در شهرهای دیگر مورد استفاده قرار گرفته و نتیجه مثبت داده باشد. این شبکه از دست‌آوردهای همه هفده هدف توسعه پایدار (SDG) و به خصوص SDG4 و SDG11 پشتیانی می‌کند؛ SDG4 از تحصیلات با کیفیت فراگیر و عادلانه و فرصت‌های یادگیری پایا برای همه افراد اطمینان حاصل می‌کند؛ SDG11 نیز بر فراگیر بودن، امنیت، انعطاف‌پذیری و پایداری شهرها و شهرک‌ها نظارت دارد. شبکه جهانی شهرهای یادگیرنده یونسکو با تشویق بحث و تبادل نظر در مورد سیاست‌های یادگیری در میان کشورهای عضو، از بهبود پروسه یادگیری در شهرهای جهان پشتیبانی می‌کند و این برنامه را بهبود می‌بخشد. با این اقدام یونسکو روابط و شراکت‌ کشورها را توسعه داده و ابزارهایی را برای تشویق و درک توسعه شهرهای یادگیرنده ایجاد می‌کند.

 

حقوق کودک - شهر یادگیرنده یونسکو
حقوق کودک – شهر یادگیرنده یونسکو

 

یک شهر یادگیرنده، یادگیری همیشگی و در تمام طول عمر را برای همگان تضمین می‌کند. یونسکو شهر یادگیرنده را به این صورت تعریف می‌کند:

  • شهری که منابعش را به صورت مؤثر و در تمام بخش‌ها بسیج کرده تا آموزش فراگیر را از سطوح مقدماتی تا مقاطع بالاتر توسعه دهد.
  • شهری که یادگیری را در خانواده‌ها و جوامع اهمیت دوباره می‌بخشد.
  • شهری که یادگیری برای آمادگی در محل کار را آسان می‌کند.
  • شهری که از تکنولوژی‌های یادگیری مدرن به صورت گسترده استفاده می‌کند.
  • شهری که کیفیت یادگیری را بهبود می‌دهد.
  • شهری که فرهنگ یادگیری در تمام طول زندگی را در افراد پرورش می‌دهد.

شهر یادگیرنده با انجام چنین اقداماتی توانایی‌های فردی، مشارکت فرد در جامعه و شرایط اقتصادی و فرهنگی را بهبود بخشیده و توسعه‌ای پایدار را به طور کلی فراهم می‌کند.

یادگیری در تمام طول زندگی سنگ بنای توسعه پایدار اجتماعی، اقتصادی و محیطی است. ایده یادگیری در تمام طول زندگی عمیقاً در همه فرهنگ‌ها ریشه دارد. اگرچه این موضوع امروزه بیش از پیش در جهانی که به سرعت در حال تغییر است معنا پیدا می‌کند؛ جهانی که تعریف معیارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن پی‌درپی در حال تغییر است. مطالعات و تحقیقات نشان داده افرادی که در تمام طول زندگی در حال یادگیری بوده‌اند و شهروندانی که دانش، مهارت‌ها و نقطه نظرات مختلفی را در زمینه‌های گوناگون آموخته‌اند بهتر از دیگران خود با تغییرات محیطی وفق می‌دهند. بنابراین یادگیری در طول زندگی نقشی اساسی در تقویت قوای شهروندان بازی کرده و گذار به جوامع فراگیر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در حالی که دولت‌های ملی تا حدود زیادی مسؤول اصلی برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه شهرهای یادگیرنده هستند ولی تغیرات پایا نیازمند تعهداتی در سطوح محلی است. جامعه یادگیرنده باید به صورت استان به استان، شهر به شهر و محله به محله بنا نهاده شود.

 

تدوین سیاست‌های دوستدار کودک

۱۰۰۰ روز اول زندگی، تأثیری درازمدت بر آینده کودکان دارد. در این مدت است که مغز کودکان با سرعتی اعجاب‌انگیز رشد می‌کند و در دیگر مراحل زندگی شاهد رشدی این‌چنین نخواهیم بود. شواهد نشان‌دهنده آن است که تغذیه مناسب، توجه به کودک و ایجاد محیط محبت‌آمیز نقشی اساسی در مراحل ابتدایی رشد و زندگی کودکان دارد.

ولی بسیاری از والدین با ساعات کاری طولانی، اغلب مراحل اساسی پنج سال ابتدایی زندگی کودکان خود را از دست می‌دهند. سیاست‌های دوستدار خانواده مانند مرخصی‌های باحقوق برای والدین، مرخصی‌های شیردهی و مراقبت از کودکان برای بسیاری از والدین در سراسر دنیا میسر نیست.

 

شهر دوستدار کودک یک چارچوب حاکمیتی برای ایجاد شهرها - خانواده و کودکان
شهر دوستدار کودک یک چارچوب حاکمیتی برای ایجاد شهرها – خانواده و کودکان

 

والدین برای بهبود سال‌های ابتدایی زندگی کودکان به زمان و حمایت نیازمند هستند. پس کسب‌وکارها و سازمان‌ها در این زمینه چه کاری از دستشان برمی‌آید؟ در ادامه ۱۰ روشی را که کسب‌وکارها می‌توانند برای ایجاد محیط کاری دوست‌دار خانواده و کودک در پیش گیرند نام خواهیم برد:

۱- سازمان‌ها باید اطمینان حاصل کنند که زنان در رابطه با بارداری، مادر بودن یا مسئولیت‌های خانوادگی مورد تبعیض قرار نمی‌گیرند. برای مثال موارد ذکر شده موجب تبعیض در استخدام، پرداخت حقوق یا موقعیت‌های کاری برای زنان نشود.

۲- سازمان‌ها باید حداقل شش ماه مرخصی با حقوق برای والدین در نظر بگیرند تا والدین اوقات بیشتری را با فرزندان خود سپری کنند.

۳- مرخصی‌های با حقوق، محل‌های اختصاصی و محیطی سالم در ساختمان محل کار برای شیردهی مادر در نظر گرفته شود.

۴- از دسترسی به خدمات مراقب از کودک باکیفیت و با قیمت مناسب پشتیبانی شود تا کودکان به آموزش‌های دوران اولیه خردسالی دسترسی داشته و مهارت‌های مورد نیاز برای رشد حداکثری توانایی‌های آنها فراهم شود.

۵- مراتبی برای ارائه تایم‌های کاری منعطف به عمل آید. برای مثال سیاست‌هایی برای کار در خانه و دیگر موارد تنظیم شود.

۶- شرایط کاری مناسبی فرای قوانین موجود در نظر گرفته شود. برای مثال میزان حقوق کارمند با توجه به هزینه‌های خانوادگی باشد.

۷- به چالش‌های خاص مهاجران و کارگران فصلی توجه شود؛ چالش‌هایی نظیر کمک به کارگران برای نقل مکان به همراه خانواده و همکاری با دولت‌ها برای حمایت از خانواده‌های مهاجر برای کسب هویت و دسترسی به خدمات ابتدایی دیگر.

۸- تشویق اقدامات مثبت برای کمک به والدین. برای مثال ایجاد برنامه‌های آموزشی برای والدین و افزایش آگاهی در مورد این موضوع با هدف پررنگ کردن اهمیت رشد کودکان در دوران ابتدایی طفولیت.

۹- تبلیغ و تشویق سیاست‌های دوستدار خانواده با همکاری تأمین‌کنندگان و شرکای دیگر.

۱۰- افزایش آگاهی در میان مصرف‌کنندگان و مشتری‌ها در مورد اهمیت رشد کودکان در سال‌های ابتدایی طفولیت از طریق شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های اطلاع‌رسانی دیگر.

وظیفه کسب‌وکارها، شرکت‌ها و سازمان‌ها در این ۱۰ راهکار کاملاً مشخص شده است؛ ایجاد سیاست‌های دوستدار خانواده که بهره‌وری نیروی کاری را افزایش داده و توانایی آنها را در جذب، ایجاد انگیزه و حفظ کارمندان بهبود می‌بخشد.

سیاست‌های دوستدار کودک و خانواده مزیت‌های زیادی برای کارمندان، خانواده و جامعه دارد. سرمایه‌گذاری در رشد کودکان در همان سال‌های ابتدایی زندگی‌شان نه تنها کار درستی است بلکه هوشمندانه نیز هست چرا که اولین سال‌های زندگی نقش کلیدی در رشد توانایی‌های افراد دارد.

 


منابع:

  1. https://childfriendlycities.org/strategies-child-friendly-policies-legal-framework-and-programmes
  2. https://childfriendlycities.org/what-is-a-child-friendly-city
  3. http://uil.unesco.org/lifelong-learning/learning-cities
  4. https://www.unicef.org/early-childhood-development/10-ways-companies-can-be-more-family-friendly

 


فایل راهنمای پیمان‌نامه حقوق کودک درباره حقوق کودک در حالت کلی و اختصاصا در پروژه‌های شهر دوستدار کودک


صفحه معرفی پروژه دیاری نو | شهری برای رویاهای کودکی به عنوان نمونه‌ای از پروژه‌های شهر دوستدار کودک براساس چهارچوب یونیسف ایران، اجرا شده توسط موسسه هم نوا


 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *