برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک – ارزیابی شهری

برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک - بازیگران

ارزیابی شهری – برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک

 

طرح ایجاد شهرهای دوستدار کودک و متعاقب آن برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک، طرحی به رهبری یونیسف است که از شهرها و جوامع در تلاش برای تبدیل شدن به شهر دوستدار کودک حمایت می‌کند. همچنین، این طرح شبکه‌ای است که دولت‌ها و سایر ذینفعان، از جمله سازمان‌های جامعه مدنی، بخش خصوصی، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و مهم تر از همه، سازمان‌های مرتبط با حوزه کودکان را که مایلند شهرها و جوامع­شان را دوستدار کودک کنند گرد هم می­آورد.

طرح شهر دوستدار کودک از کشوری به کشور دیگر متفاوت است؛ زیرا این طرح نشان دهنده وضعیت حقوق محلی کودکان و شرایط سازمانی است و تدوین برنامه عملیاتی شهرهای دوستدار کودک سنگ بنای طرح ایجاد شهرهای دوستدار کودک است که بطور مشخص، اهداف، فعالیت‌ها، شاخص‌ها و تخصیص بودجه برای هر هدف را تعریف می‌کند.

 

برنامه عملیاتی

برنامه عملياتي شهر دوستدار کودک شامل اقدامات و فعاليت‌هاي ويژه­ جهت رسيدن به اهداف تعيين شده است. به عبارتي برنامه عملياتي شامل اقدامات تفصيلي در جهت حصول به اهداف است. اين نوع برنامه‌­ريزي در سطح مديريت اجرايي مطرح است و با اهداف مشخص، محدود و عيني سروكار دارد.

 هر گام عملياتي مي‌بايست اطلاعات زير را در برگيرد:

  • چهاقداماتي باید انجام شود؟
  • چه كسيمسئول انجام اقدامات تعيين شده است؟
  • چه زمانيهر يك از اقدامات و فعاليت ها بايد انجام شود و هر فعاليت چقدر طول می‌کشد؟
  • چه منابعي (مالی/انسانی و…)نياز است تا اقدامات و فعاليت هاي مربوطه انجام پذيرد؟

 

ارزیابی_شهری_-_برنامه_عملیاتی شهر دوستدار کودک
ارزیابی_شهری_-_برنامه_عملیاتی شهر دوستدار کودک

 

برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک

تبدیل نتایج تجزیه و تحلیل وضعیت کودکان(ارزیابی یکپارچه شهر) در شهر به یک برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک، می‌تواند شامل چندین مرحله باشد که عبارتند از :

  • شناسایی مسیر تغییرات: شامل شناسایی چالش‌ها، پیامدهای آن ها برای کودکان و تغییرات و نتایج پیش بینی شده؛
  • شناسایی شاخص‌های مناسب: انتخاب شاخص‌های مناسب در نشان دادن نتایج اجرای طرح و تاثیر آن بر زندگی کودکان؛

برای نظارت بر پیشرفت و تأثیر طرح، سه نوع شاخص شهر دوستدار کودک مورد نیاز است. این شاخص‌ها عبارتند از:

  • شاخص‌های خروجی: این شاخص‌ها، فعالیت‌های انجام شده برای ایجاد محیط دوستدار کودک را اندازه‌گیری می‌کنند.
    • مثال الف: ایجاد شوراهای محلی کودک و جوانان
    • مثال ب: توسعه راهبرد ایمنی جاده
  • شاخص‌های نتیجه‌گیری: این شاخص‌ها دستاوردهای واقعی و این که تا چه حد فعالیت‌ها در سراسر شهر/ جامعه گسترده شده‌اند را اندازه‌گیری می‌نماید.
    • مثال الف: توصیه‌هایی از شورای جوانان و کودکان که تأیید و اجرا شده‌اند.
    • مثال ب: تعداد كودكانی که از خطوط عابر پیاده در نزدیکی مدارس، خانه‌ها و بیمارستان‌ها استفاده می‌کنند.
  • شاخص‌های تاثیرگذاری. این شاخص‌ها تغییرات واقعی که در زندگی کودکان رخ داده است را اندازه‌گیری می‌کنند. شاخص‌های تاثیرگذاری شامل نتایج ملموس، هدفمند و همچنین ادراکات ذهنی کودکان از محیط روزانه آن ها است.
    • مثال الف: بهبود رفاه کودکان از طریق مشارکت و تغییر سیاست.
    • مثال ب: کاهش تعداد حوادث مربوط به کودک در نزدیکی مدارس، خانه‌ها و بیمارستان‌ها.
  • شناسایی نقش‌ها، مسئولیت‌ها و نیز تامین منابع اقدامات در برنامه عملیاتی؛ نقش‌ها و مسئولیت‌ها باید به وضوح تعریف شود تا از پیاده سازی طرح اطمینان حاصل شود.
  • تدوین نهایی برنامه.

هنگامی که اهداف (نتایج) و مقاصد (خروجی‌ها) در چارچوب منطق تعریف و به واسطه شاخص‌ها برای نظارت و ارزیابی حمایت شدند، باید مجموعه‌ای از فعالیت‌ها برای هر خروجی ایجاد شود. به منظور شفافیت، پاسخگویی و هماهنگی، باید مهلت زمانی مشخص و اشخاص مسئول اجرای هر فعالیت را مشخص کرد.

ایجاد شهر دوستدار کودک سرمایه‌گذاری یکباره نیست، بلکه بر یک رویکرد متقابل برای تقویت حقوق کودک از طریق تعهد بلندمدت و ایجاد ظرفیت تأکید می‌کند. با توجه به اینکه ممکن است تمام مسائل مربوط به حقوق کودک در اولین چرخه برنامه عملیاتی طرح ابتکاری قابل حل نباشد، توصیه می‌شود مهم‌ترین مسائلی که در برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک باید گنجانده شوند را از اهداف میان مدت و بلند مدت تمییز داد.

تدوین برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک اقدامی است که یافته های حاصل از تجزیه و تحلیل وضعیت کودکان، حداقل معیارهای جهانی یونیسف و علاقه و استقلال دولت‌ها را در نظر می‌گیرد.

گوش دادن به کودکان و چگونگی تعریف نیازهای آن ها به جای طراحی برنامه‌های مختص به آن ها، براساس فرضیه‌ها،  منجر به نتایج بهتری خواهد شد.

به منظور شفافیت و پاسخگویی، برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک باید به زبان ساده و شفاف تدوین شده و با تمام ذینفعان مرتبط به اشتراک گذاشته شود.

برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک نیاز به تخصیص بودجه کافی و مناسب برای هر یک از خروجی‌ها و فعالیت‌های پیش‌بینی شده دارد. بنابراین، قبل از راه‌اندازی و تصمیم‌گیری شهر دوستدار کودک و تدوین برنامه عملیاتی این طرح، باید منابع مالی و انسانی موجود در نظر گرفته شود.

به غیر از تامین مالی اجرای برنامه عملیاتی شهر دوستدار کودک، هدف کلیدی این طرح حصول اطمینان از این است که کودکان به طور گسترده در بودجه‌بندی عمومی در نظر گرفته می‌شوند.

طرح ابتکاری شهرهای دوستدار کودک نباید الزاما پرهزینه باشد. بسیاری از نتایج عالی با بودجه محدود به دست آمده است. هدف اصلی این طرح تغییر شیوه‌های درک، کار با کودکان و برای کودکان است. تقویت هماهنگی و همکاری متقابل اداری نیاز به زمان دارد، اما زمانی که حاصل شد، روش‌های کاری می‌تواند کارآمدتر، موثرتر و منجر به نتایج بهتری برای کودکان شود.


منابع:

  1. UNICEF – Child Friendly City
  2. CFC initiative action plan

صفحه معرفی پروژه دیاری نو | شهری برای رویاهای کودکی به عنوان نمونه‌ای از پروژه‌های شهر دوستدار کودک براساس چهارچوب یونیسف در ایران، اجرا شده توسط موسسه هم نوا


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *